Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại (safeguard) trong thực hiện Hiệp định EVFTA

      1. Tổng quan các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại giữa EU và Việt Nam

      Tính cả EVFTA, Việt Nam đã tham gia 14 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các FTA thế hệ mới. Mức độ cắt giảm thuế quan bao trùm đến 80% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu là một động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

      Khi Việt Nam tham gia EVFTA, các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) như chống bán phá giá, chống trợ cấp, gia tăng tự vệ… có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế cũng như các doanh nghiệp. Đây là các công cụ hợp pháp, hiệu quả hỗ trợ các ngành sản xuất trong nước khi phải cạnh tranh với sự gia tăng của hàng nhập khẩu miễn giảm thuế cũng như hàng nhập khẩu phá giá, hàng được trợ cấp của các nước xuất khẩu.

      Theo Cục Phòng vệ thương mại tính đến nay, EU đã điều tra 14 vụ việc PVTM bao gồm 6 vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế PVTM liên quan đến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đứng thứ 5 trong số các nước điều tra và chiếm khoảng 8% tổng số vụ việc PVTM với hàng hóa của Việt Nam. Các sản phẩm bị điều tra bao gồm giày mũ da, ống thép, ốc vít, xe đạp, sợi, thép, xe tay nâng, bật lửa ga, vòng khuyên kim loại, đèn huỳnh quang, ô xít kẽm, mỳ chính.

      2. Một số điểm đáng lưu ý trong quy định về PVTM trong EVFTA

      Chương về các biện pháp phòng vệ thương mại tại Hiệp định EVFTA bao gồm các điều khoản liên quan đến việc sử dụng các công cụ PVTM truyền thống trong WTO (chống bán phá giá, chống trợ cấp và biện pháp tự vệ).

      Nội dung PVTM vẫn dựa trên các quy định của WTO, đồng thời bổ sung các nguyên tắc mang tính tiến bộ, phù hợp với hệ thống pháp luật về PVTM của ta, giúp cho nền kinh tế, các ngành sản xuất trong nước có công cụ “phòng vệ” hợp pháp, đảm bảo đúng quy định của Hiệp định. Các điểm mới là:

      + Thứ nhất, bổ sung các quy định giới hạn việc sử dụng các công cụ này để tránh lạm dụng và đảm bảo công bằng, minh bạch. Các quy định này tạo ra môi trường kinh doanh ổn định và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

      + Thứ hai, EVFTA quy định nguyên tắc áp dụng mức thuế thấp hơn, tức là thuế chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp chỉ ở mức đủ để loại bỏ thiệt hại (trong khi WTO không bắt buộc sử dụng quy tắc này). Một điểm đáng lưu ý là theo cam kết EVFTA, hai bên sẽ không áp dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp nếu việc này không phù hợp với lợi ích công cộng (tức là bên cạnh việc xem xét tình hình của ngành sản xuất trong nước thì nước điều tra cũng cần xem xét tình hình, quan điểm của nhà nhập khẩu, hiệp hội ngành hàng, tổ chức đại diện người tiêu dùng và các doanh nghiệp hạ nguồn).

      EVFTA cũng quy định về cơ chế tự vệ song phương, để đảm bảo việc cắt giảm thuế quan theo Hiệp định không gây ra các cú “sốc” đối với các ngành sản xuất trong nước, Hiệp định EVFTA quy định cơ chế tự vệ song phương trong thời gian chuyển đổi là 10 năm, tạo cơ sở pháp lý đảm bảo được quyền lợi của các bên được sử dụng công cụ tự vệ chính đáng trong việc bảo vệ ngành sản xuất trong nước nếu có thiệt hại hoặc đe doạ thiệt hại do việc cắt giảm thuế quan từ Hiệp định.

      3. Công tác chuẩn bị nhằm đáp ứng yêu cầu về năng lực PVTM khi tham gia EVFTA

      Cũng theo Cục Phòng vệ thương mại, trong những năm gần đây và cùng với việc tham gia hiệp định EVFTA, Bộ Công Thương đã có nhiều hoạt động chuẩn bị tích cực nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập sâu rộng trong các Hiệp định Thương mại thế hệ mới, cụ thể:

      -Thứ nhất, về công tác kiện toàn bộ máy cơ quan điều tra, tháng 8 năm 2017, Bộ Công Thương đã thành lập Cục Phòng vệ thương mại chuyên trách các hoạt động về lĩnh vực PVTM để có điều kiện triển khai mạnh mẽ hoạt động này hơn so với giai đoạn trước đó. Cơ quan điều tra cũng ngày càng được hoàn thiện, cơ cấu tổ chức để đảm bảo việc thực thi nhiệm vụ một cách hiệu quả.

      - Thứ hai, về công tác hoàn thiện cơ sở pháp lý, với sự ra đời của Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản hướng dẫn về các biện pháp PVTM (Nghị định 10/2018/NĐ-CP ngày 15 tháng 1 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật QLNT về các biện pháp PVTM và Thông tư 37/2019/TT-BCT ngày 29 tháng 11 năm 2019 của Bộ Công Thương quy định chi tiết một số nội dung về các biện pháp PVTM, Việt Nam đã hoàn thiện tương đối đầy đủ, toàn diện cơ sở pháp lý cho các hoạt động điều tra, xử lý các vụ việc PVTM.

      - Thứ ba, về công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về PVTM, Bộ Công Thương đã và đang lên kế hoạch triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến thông tin về pháp luật PVTM nói chung và các quy định về PVTM theo Hiệp định EVFTA nói riêng.

      Nhằm tiếp tục đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng, tháo gỡ khó khăn đối với các rào cản xuất khẩu và nâng cao năng lực cho cộng đồng doanh nghiệp và các Hiệp hội trong lĩnh vực PVTM, ngày 19 tháng 5 năm 2020, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Quyết định số 1347/QĐ-BCT triển khai một số hoạt động nhằm hỗ trợ, nâng cao năng lực PVTM cho các ngành sản xuất trong nước trong bối cảnh Việt Nam tham gia các Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới.

      Trong thời gian tới, Bộ Công Thương và các địa phương cần xây dựng kế hoạch hoạt động nhằm tiếp tục hoàn thiện, nâng cao năng lực PVTM của Việt Nam, tập trung vào các vấn đề sau:

      + Triển khai Đề án “Đẩy mạnh áp dụng Hệ thống cảnh báo sớm trong lĩnh vực PVTM”, tạo cơ sở dữ liệu cảnh báo hiệu quả cho doanh nghiệp về khả năng bị điều tra các biện pháp PVTM, các mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, lẩn tránh biện pháp PVTM, danh sách cảnh báo được xây dựng và cập nhật thường xuyên để doanh nghiệp có thể linh hoạt xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.

      + Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và gian lận xuất xứ trong thương mại quốc tế.

      + Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, liên Bộ nhằm tăng cường hiệu quả điều tra và ứng phó với các biện pháp PVTM;

      + Xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và EU trong các vụ việc PVTM liên quan;

      + Tuyên truyền, đào tạo và tư vấn hỗ trợ pháp lý đối với các doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực sử dụng và ứng phó với biện pháp PVTM;

      + Các doanh nghiệp cần theo dõi cập nhật các biện pháp PVTM từ các nước tham gia EVFTA khi hoạt động xuất khẩu đến các đối tác trong Hiệp định nhằm áp dụng các biện pháp hạn chế thấp nhất việc điều tra PVTM từ EU. Bên cạnh, cũng nên tích cực theo dõi các mặt hàng nhập khẩu có biểu hiện phá giá cạnh tranh hàng trong nước để đề xuất Cục Phòng vệ thương mại-Bộ Công thương tổ chức điều tra đối với hàng nhập khẩu.

Nguyễn Văn Đức Tiến - Trương Thị Kim Ngân

Tin Tức Liên Quan

Phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp

18-11-2020
Du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp vừa là một hình thức kinh tế mới mẻ, không chỉ đem đến cho du khách cơ hội thư giãn, giải trí, hoạt động rèn luyện thể lực và tinh thần, gần gũi với thiên nhiên v

Trồng rau sạch ở đô thị

16-11-2020
Nông nghiệp thành thị đang trở thành xu hướng của tương lại, việc đưa nông nghiệp và giữa lòng các đô thị lớn là một phương án đáng được cân nhắc để vừa đảm bảo an ninh lương thực vừa tạo được môi trư

Mô hình nuôi tôm công nghệ cao an toàn sinh học

23-09-2020
Nhiều năm trước, tình hình dịch bệnh trên diện rộng đã gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi tôm, khiến tỷ lệ hộ nuôi tôm thành công ít dần. Trước tình trạng đó, những mô hình nuôi tôm thành công theo

Đơn Vị Hỗ Trợ

Chợ phiên nông sản an toàn

Đảng Đoàn Thể

Thống Kê

Đang Hoạt Động : 6

Hôm Nay : 51

Hôm Qua : 193

Số Lượt Truy Cập : 20118